verhalen

'Vergeten' stoom tussen Vaals en Maastricht

Het was er zomaar, verscholen achter bomen van zo’n zeventig jaar oud in het Zuid Limburgs landschap. Vier afgezaagde boomstammen nodigen ons uit om over het prikkeldraad te klimmen, en dalen we af naar de geschiedenis van de jaren twintig. Je moet het weten, want op het eerste gezicht zie je niet meer dan een simpele bomenrij tussen het Gulpener dal en het plateau van Margraten. Waarbij het woord ‘simpel’ natuurlijk in het geheel niet in verhouding staat tot de diepe bronseiken schoonheid van het Limburgse land. 

We dalen af in de catacomben van een verborgen stoomtram-tracé dat bijna honderd jaar geleden tussen Vaals en Maastricht operationeel was. Twee reusachtig dicht begroeide wallen, die als kathedralen omhoog rijzen, lijken ons te beletten om ooit weer terug te mogen keren naar het ‘aardoppervlak’. De immense diepte op deze plek neemt ons mee in een totaal andere wereld en slechts de blauwe lucht, die zich af en toe door de boomkruinen laat zien, verraad dat er meer is dan deze verlaten plek. 

We zoeken naar overblijfselen van de tramlijn maar we vinden slechts een oude fluitketel, en een stuk ijzer dat zeer zeker niet afkomstig kon zijn van een oude stoomtram uit 1922. Deze hoop werd zeer snel de kop ingedrukt door onze metgezel, een kenner en liefhebber in alles wat met stoom heeft te maken. Natuurlijk,met enige fantasie mag de fluitketel uit die tijd komen, maar dan was het object zijn tijd ver vooruit! 

Maar plotseling staart hij met een ruk naar de grond: ‘Dit is wat ik zocht! Grind!’ Natuurlijk, grind hoort tussen spoorstaven of bielzen, het levende bewijs van de stoomtram uit verlogen tijden. De fluitketel is hier niets bij. 

We wandelen verder, en banen ons een weg door het struikgewas. Verderop gaapt een immens groot gat, naast een boomwortel, mogelijk veroorzaakt door een bominslag uit de Tweede Wereldoorlog. Wegens gebrek aan belangstelling is de lijn al na zestien jaar opgeheven in 1938, en is door de Duitsers later alles plat gebombardeerd, (een paar kilometer verderop, bij Euverem, is nog wel een viaduct in tact gebleven). 

Aan het eind van de geul klimmen we langzamerhand weer richting de bewoonde wereld, ter hoogte van de N598. De voortrazende automobilisten brengen ons weer terug naar de werkelijkheid, zich niets vermoedend van de ‘vergeten’ stoom op die plek tussen Vaals en Maastricht, bijna honderd jaar geleden…